Java Operatörleri Nelerdir? Atama, Aritmetik, Mantıksal ve Koşul Operatörleri

Java Operatörleri Nedir?

Operatörler, Java’da belirli işlemleri gerçekleştirmek için kullanılan özel sembollerdir. Bir veya daha fazla işlenen üzerinde çalışarak sonuç üretirler.

Temel olarak Java operatörlerini şu başlıklarda inceleyebiliriz:

• Atama operatörleri
• Aritmetik operatörler
• İlişki ve eşitlik operatörleri
• Mantıksal operatörler
• Koşul operatörü
• instanceof operatörü

Atama Operatörleri

Atama operatörleri, bir değişkene değer vermek için kullanılır. En temel atama operatörü = işaretidir.

int x = 10;
int y = 5;

Java’da sık kullanılan bileşik atama operatörleri şunlardır:

• +=
• -=
• *=
• /=
• %=

y = y - 6;
x = x + 2 * 5;

Aynı işlemleri daha kısa şekilde şöyle yazabiliriz:

y -= 6;
x += 2 * 5;

Burada dikkat edilmesi gereken nokta, bileşik atama operatörlerinin sağ taraftaki ifadenin tamamını değerlendirmesidir.

x *= 2 + 5;

Bu ifade şu anlama gelir:

x = x * (2 + 5);

Aritmetik Operatörler

Aritmetik operatörler matematiksel işlemler yapmak için kullanılır.

• + toplama
• - çıkarma
• * çarpma
• / bölme
• % mod alma
• ++ artırma
• -- azaltma

int x = 5 * 3;   // 15
int y = x - 4;   // 11
System.out.println(y);

Bölme işleminde tam sayılarla çalışıyorsanız sonuç tam sayı olarak döner.

int x = 8 / 5;   // 1
int y = 8 % 5;   // 3
System.out.println(y);

String Birleştirme

+ operatörü String ifadeleri birleştirmek için de kullanılır.

String hayvan = "Pembe " + "Fil";
String a = "String";
int b = 3;
int c = 7;

System.out.println(a + b + c); // String37

Artırma ve Azaltma Operatörleri (++ ve --)

Bu operatörler değişkenin değerini bir artırmak veya bir azaltmak için kullanılır. Prefix ve postfix kullanımı arasında önemli fark vardır.

class Deneme {
    static int deger = 0;

    public static void main(String[] args) {
        System.out.println("sayinin degeri: " + deger++);
        System.out.println("sayinin ikinci degeri: " + deger);
        System.out.println("sayinin simdiki degeri: " + ++deger);
    }
}

deger++ ifadesinde önce mevcut değer kullanılır, sonra artırılır. ++deger ifadesinde ise önce artırma yapılır, sonra değer kullanılır.

İlişki ve Eşitlik Operatörleri

İlişki operatörleri iki değeri karşılaştırır ve sonuç olarak boolean değer döndürür.

• < küçüktür
• > büyüktür
• <= küçük veya eşittir
• >= büyük veya eşittir
• == eşittir
• != eşit değildir

boolean b = 100 > 99;
System.out.println(b); // true

System.out.println('a' == 'a'); // true
System.out.println('a' == 'b'); // false
System.out.println('a' != 'b'); // true

instanceof Operatörü

instanceof operatörü, bir nesnenin belirli bir tipe ait olup olmadığını kontrol etmek için kullanılır.

public static void main(String[] args) {
    String s = new String("deneme");

    if (s instanceof String) {
        System.out.println("s bir String turundedir");
    }
}

Bu kod çalıştığında ekrana s bir String turundedir yazılır.

Mantıksal Operatörler

Mantıksal operatörler, boolean ifadeleri birleştirmek veya tersine çevirmek için kullanılır.

• && AND
• || OR
• ! NOT
• ^ XOR

AND ve OR

public static void main(String[] args) {
    int a = 8;

    if ((a == 5) || (a != 7)) {
        System.out.println("hayat cok guzel");
    }

    if ((a == 4) && (a != 8)) {
        System.out.println("Hayat neden berbat!");
    }
}

Burada ilk koşul çalışır çünkü (a != 7) ifadesi doğrudur.

XOR Operatörü

^ operatörü yalnızca iki koşuldan biri doğruysa true döner.

System.out.println("xor " + ((2 < 1) ^ (4 > 3)));

Burada biri yanlış, biri doğru olduğu için sonuç true olur.

NOT Operatörü

if (!(7 == 5)) {
    System.out.println("Kosul dogru");
}

7 == 5 ifadesi yanlış olduğu için, değilini aldığımızda sonuç doğruya döner.

Koşul Operatörü (? :)

Koşul operatörü, kısa bir if-else yapısı gibi çalışır. Bir boolean ifadeye göre iki değerden birini seçmek için kullanılır.

int sayi = 3;
String durum = (sayi < 4) ? "sayi 4'ten kucuktur" : "sayi 4'ten buyuktur";

Burada sayi < 4 doğru olduğu için ilk ifade atanır.

Sık Yapılan Hatalar

• = ile == operatörlerini karıştırmak
• ++x ile x++ farkını gözden kaçırmak
• String birleştirme ile sayısal toplamayı karıştırmak
• && ve || kullanımında mantığı yanlış kurmak
• Bileşik atama operatörlerinde öncelik sırasını hesaba katmamak

Sık Sorulan Sorular

Sonuç

Bu rehberde Java operatörleri konusunu temel başlıklarıyla inceledik. Atama, aritmetik, ilişkisel, mantıksal, koşul ve instanceof operatörleri Java öğrenme sürecinde mutlaka iyi anlaşılması gereken konular arasındadır.

Operatörler ilk bakışta kolay görünse de özellikle sınavlarda ve mülakatlarda dikkat gerektiren soruların merkezinde yer alır. Bu yüzden örneklerle tekrar etmek ve kullanım mantığını iyi kavramak büyük avantaj sağlar.